هفتاد و شش دقیقه و پانزده ثانیه... با نمایی از تلاشِ عباس کیارستمی برای کنار زدن برف از روی پاترولِ معروف خود آغاز میشود و با تصویری از دویدن و دور شدن او در یک بیشهزار پر از درختهای زیتون به پایان میرسد. آنچه در فاصلهی این دو نما پیش چشم تماشاگر رژه میرود برشهای کوتاه و بلندی از زندگی این فیلمساز سرشناس و جهانی است که شاید در نگاه نخست، معمولی و در برخی موارد حتی پیش پا افتاده به نظر برسد اما عمیقتر که نگاه کنیم، برشهای کوتاه و بلندی از سبک زندگی یا به تعبیری بهتر، نوع نگاه خاص کیارستمی به دنیای اطرافش را به نمایش میگذارد که به لطف مشاهدهگریها و البته نگاه کنجکاوانهی سیفالله صمدیان به پردهی سینمای مستند راه یافته است. نگاهی که گاهی مثل همین نمای آغاز فیلم– که ذکرش رفت– تلاشهای فردی و عمدتاً یکنفرهی کیارستمی برای لذت بردن از زندگی را بازتاب میدهد و گاهی مثل نمای آخر آن، تعبیری از آغوش گشودن او رو به طبیعت و به نوعی، گردن نهادن به مشیت الهی است. بگذریم که خودِ فیلمساز در جملهای عجیب و بهشدت مناقشهبرانگیز گفته بود: «اگر قرار باشد با رفتن من از این دنیا آثارم باقی بمانند، ترجیح میدهم خودم بمانم تا آثارم.» (نقل از مضمون).از این نگاه هفتاد و شش دقیقه و پانزده ثانیه با کیارستمی نه یک پرتره (مثلاً با اطلاعاتی ناگفته دربارهی عباس کیارستمی) است؛ و نه روایتی کرونو

فیلم شَنِل که نسخه ویدئویی آن این روزها به شبکه نمایش خانگی آمده نخستین فعالیت مستقل حمیدرضا بابابیگی در زمینه فیلمنامهنویسی است. او که دانشآموخته ادبیات فارسی در مقطع کارشناسی است، پیش از این در کانون سینماگران جوان تحت نظر کامبوزیا پرتوی و احمد طالبینژاد مبانی فیلمنامهنویسی را آموخته؛ و در سالهای گذشته، جدا از کارگردانی چند فیلم کوتاه، فعالیتهای مختلفی در این زمینه داشته که نگارش فیلمنامههای چند تلهفیلم، بازنویسی فیلمنامه روایت ناپدید شدن مریم (محمدرضا لطفی)، مشاوره فیلمنامه اینجا کسی نمیمیرد (حسین کُندُری) و همچنین ترجمه فیلمنامههای رفتگان (مارتین اسکورسیزی) و سایه یک شک (آلفرد هیچکاک) برای ماهنامه فیلمنگار، تنها بخشی از آنهاست. بنفشه آفریقایی عنوانِ احتمالاً موقتِ تازهترین فیلمنامه بابابیگی است که توسط مونا زندیحقیقی کارگردانی شده است. آنچه میخوانید متن کامل این گفتوگو است که در شمارهی آذرماه مجلهی فیلمنگار منتشر شده.اگر مایل باشید، برخلاف همیشه، گفتوگو را از سکانس پایانی فیلم آغاز کنیم. جایی که صحرا (باران کوثری) به طاهر (رضا بهبودی) میگوید: «من هیچ پولی ندارم بهت بدم. میخوای بری فیلمم رو پخش کنی، برو پخش کن. زندگیم دیگه بدتر از این نمیشه. دیگه میخوام جلوت وایسم.» نکته اینجاست که اگر باجخواهی طاهر از صحرا و مدارکی که علیه اوست اهمیت نداشته پس چ

نویسنده و کارگردان: نیما قلیزادگان. تهیهکننده: مهدی لطیفی، نیما قلیزادگان. راوی: همایون اسعدیان. تدوین: سیاوش کردجان، نیما قلیزادگان. دستیار تدوین: علی گورانی. صداگذاری و میکس: ایرج شهزادی، حسن لاهوتی. صدابردار: محمد کشفی. ترجمه: نیما قلیزادگان و حمیده کارون. اورسن ولز صحبت میکند را میتوان یکی از معدود مستندهای ایرانی دانست که تا کنون درباره یک فیلمساز غیر ایرانی ساخته شده است. فیلمی درباره «پسر عجیب هالیوود» (لقب سینمای آمریکا به او) که یکی از بزرگترین فیلمهای تاریخ سینمای این کشور (همشهری کین) را در بیست و دو سالگی کارگردانی کرد. به تعبیر گفتار متن همین فیلم: «آنهم بدون قید و شرط و با آزادی کامل.» نیازی به توضیح ندارد که این مستند بر مبنای تصویرهای به جا مانده از این فیلمساز و نماهای آرشیوی بنا شده است. تصویرهایی که نیما قلیزادگان در یکی از گفتوگوهای پیرامون آن گفته از میان آنها پنج فیلم یک ساعته و یک نسخهی یک ساعت و چهل و پنج دقیقهای، مناسب نمایش عمومی تدوین شده است.فیلم مورد بحث با نمایی آغاز میشود که در آن، شخصیت محوری– و طبعاً حال و هوای فیلم– مورد اشاره و معرفی قرار میگیرد: «سلام. من اورسن ولز هستم، فیلم میسازم و توی اونها بازی میکنم.» خوشبختانه در اینجا فیلمساز به دلیل در اختیار داشتن مواد تصویری مورد نیاز، قید گفتوگو با چهرههای سینماییِ وطنی (برای

پژوهشگر، نویسندهی گفتار متن و کارگردان: محمدرضا هاشمیان. تصویربردار: امیر موسوی. تدوینگر: اوژن سیداشرفی. گویندهی گفتار متن: مجید برزگر. تهیهکننده: محمدرضا هاشمیان. محصول مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی.رییسالوزرا یکی از نخستین فیلمهاییست که در سالهای اخیر با هدفِ پرداختن به تعدادی از شخصیتهای مهم تاریخ معاصر ساخته شده است. فیلمی دربارهی زندگی و فعالیتهای احمد قوامالسلطنه که در کنار مستندهایی دربارهی دکتر محمد مصدق، دکتر حسین فاطمی، امیرعباس هویدا، اشرف پهلوی و تعدادی دیگر از چهرههای مطرح عرصهی سیاست و اجتماع، میکوشد تا در حد بضاعت، حلقههای مفقوده میان واقعیتهای تاریخی و خردهروایتهای پراکنده دربارهی این شخصیتها را پر کند. نکتهای که در عمل ثابت میکند کمترین ویژگیِ کنار زدنِ زنگارها از آینهی تاریخ، نزدیک شدن به آدمهایی خاکستری با مجموعهای از عملکردهای مثبت و منفیست. یعنی آنچه که در مقطعی از تاریخ، احمد قوامالسلطنه را تا سطح جاسوس و خیانتکار و اهل رشوه پایین میآوَرَد و در مقطعی دیگر، از او سیاستمداری برجسته، شجاع و فداکار میسازد!رییسالوزرا میکوشد تا در سه اپیزود مجزا اما پیوسته به هم، ابعاد مختلف و موجود در شخصیت احمد قوامالسلطنه را مورد بررسی قرار دهد. ابعادی فردی و سیاسی که تنها بخش کوچکی از ذهنیت این سیاستمدارِ باهوش، زیرک و مسلط را به نمایش م